Domuz Gribi A(H1N1)

Grip (mevsimsel influenza), insandan insana yakın temasla bulaşan, hızla yayılabilen ve tüm dünyada sıkça karşılaşılan viral bir enfeksiyon hastalığıdır. Her yıl dünyada yaklaşık 500 milyon kişi gribe yakalanmaktadır. Özellikle yaşlılar ve altta yatan kronik hastalığı olanlarda ciddi seyirli olabilmektedir.
Grip hastalığına neden olan virüsün birçok alt tipi mevcut olup, insanların yanı sıra, kanatlı hayvanlar, domuzlar ve sığır türü hayvanları da hastalandırma özelliğine sahiptir.
Domuz gribi, A (H1N1) tipi virüsten kaynaklanmış ve ilk kez Meksika ve ABD’de görülmüştür. Bu virüse “domuz gribi” denmesinin sebebi, domuzlar arasında görülen grip virüslerine çok benzediğinin gösterilmiş olmasıdır. Aslında bu yeni virüs, insan domuz ve kuş virüslerinin bir karışımıdır.
Domuz gribinin belirtileri, insanlarda görülen grip belirtilerine benzerdir. Bunlar:
Ateş
Öksürük
Boğaz ağrısı
Yaygın vücut ağrısı
Baş ağrısı
Üşüme-titreme
Yorgunluk
gibi belirtileri içermektedir. Bazı vakalarda kusma ve ishal de görülebilmektedir.
Domuz gribinin de yine mevsimsel griple aynı şekilde yayıldığı düşünülmektedir. Grip virüsleri insandan insana, özellikle öksürük ve hapşırma yoluyla bulaşmaktadır. Grip virüsü bulaşan bir yere dokunulduktan sonra, eller ağız ya da buruna götürüldüğünde de hastalık bulaşabilir. Hasta kişiler, belirtilerin başlamasından bir gün öncesi ve 7 gün sonrasına kadar bulaştırıcıdırlar. Öksürük ve hapşırma yoluyla, hasta kişinin tükürük zerrecikleri havaya yayılarak sandalye, masa gibi yüzeylere bulaşabilir. Kişi virüsün bulaştığı bir yere dokunduktan sonra ellerini ağzına, gözlerine veya burnuna sürerse virüs bulaşabilir. Bu yüzeylerde virüsün ne kadar süreyle canlı kalabileceğini etkileyen ısı, nem oranı, yüzey niteliği gibi pek çok faktör söz konusudur. Hasta kişinin temasının olduğu bu yüzeylere dokunulmamalı, herhangi bir sebeple dokunulduysa eller, yüze götürülmeden önce yıkanmalıdır.
Grip virüsünün yayılmasını önlemek için, yüzeylerin (masalar, kapı kolları, banyo yüzeyleri, mutfak tezgahı, oyuncaklar vb) günlük temizlikte kullanılan deterjanlarla temizlenmesi yeterlidir. Günlük kullandığımız temizlik maddeleri dışında klor, hidrojen peroksit, iyotlu antiseptikler ve alkol gibi bazı kimyasal maddeler de etkilidir.
Hastalara ait çarşaf, çamaşır, havlu ve kap kacağın ayrı olarak yıkanmasına gerek yoktur. Ancak, bu eşyalar yıkanmadan başkası tarafından kullanılmamalıdır. Hastanın çarşafları, çamaşırları değiştirildikten sonra eller mutlaka sabunlu suyla yıkanmalıdır. Hastaya ait kap kacak ya bulaşık makinesinde ya da elde deterjan kullanılarak yıkanmalıdır.
Aşağıdaki önlemler, muhtemel bir salgından az sayıda vaka ile kurtulmamız için en temel gerekliliklerdir:
1. Öksürme ve hapşırma sırasında ağzınızı ve burnunuzu bir mendil ile kapatınız. Tek kullanımlık mendil tercih ediniz ve mendilinizi kullandıktan sonra çöp sepetine atınız.
2. Öksürdükten ve hapşırdıktan sonra ellerinizi bol sabun ve suyla yıkayınız. Alkol içeren el yıkama antiseptikleri de etkilidir.
3. Kirli ellerinizle gözlerinize, burnunuza ve ağzınıza dokunmayınız.
4. Grip belirtilerin başlamasından 7 gün sonrasına ya da belirtilerinizin tamamen geçmesinden bir gün sonrasına kadar evde istirahat ediniz.
5. Hastalığın bulaşmaması için çevrenizdeki kişilerden uzak durunuz.
6. Kalabalık ortama gireceğiniz zaman basit cerrahi maske takınız.
7. Bulunduğunuz mekânı sık sık havalandırınız.
8. Toz dağılımına neden olacak kuru temizlik işlemlerinden kaçınınız.
9. Çocuklarınıza mendil kullanma alışkanlığı kazandırınız.
10. Yıllık grip aşısı için doktorunuzun önerilerini alınız.

Grip aşısı endikasyonları (hastalığın yaşamsal risk oluşturduğu kişiler) aşağıdaki gibidir:
 65 yaşından büyükler
 Kronik hastalığı olanlar
 Kalp damar sistemi hastalıkları
 Akciğer hastalıkları
 Böbrek hastalıkları
 Diyabetliler
 Bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler
 Kanser hastaları
 İmmunsüpresif ilaç kullananlar
 Steroid kullananlar
 Huzurevi, bakımevi vb ortamlarda yaşayanlar
Özellikle bu risk faktörlerini taşıyan kişilerin yıllık influenza aşılarını olmaları önerilmektedir. Dünya çapında salgın ihtimalinin çok yakın olduğu düşünülen günümüzde, sağlıklı kişilerin de yıllık influenza aşılarını yaptırmada duyarlı davranmaları gerekmektedir.
Dünyada domuz gribinde son durum:
Dünya Sağlık Örgütü, bugün (12 Haziran) itibarı ile 2009 yılını “influenza pandemi yılı” olarak ilan etmiştir. En fazla vakanın görüldüğü ülke Amerika Birleşik Devletleri, en fazla ölümün görüldüğü ülke Meksika’dır. Dünya Sağlık Örgütü’nün bilgi topladığı 141 ülkeden 74’ünde domuz gribi vakasına rastlanmış olup, Ülkemiz’deki doğrulanmış vaka sayısı bugün itibarı ile 10’dur. Ülkemizde domuz gribinden ölüm yaşanmamıştır.  Önemli ve kolay haber kaynağı olan medyanın yanı sıra, Dünya Sağlık Örgütü’nün internet sitesinden (http://www.who.int) de gelişmeler, sağlıklı olarak takip edilebilir.
Doç.Dr. Füsun Zeynep Akçam
Enfeksiyon Hastalıkları AD

Sorularınız için tel:
2112500
2112564

Tarih : 2009-06-15